กระดาษห่อข้าวมันไก่ ซื้อเป็นรีมหรือเป็นกิโล เทียบแบบไหนถึงรู้ว่าคุ้ม?

สวัสดีค่ะ พ่อค้าแม่ค้าทุกคน! เวลาเราเปิดร้านขายอาหาร สิ่งที่คนมักจะโฟกัสเป็นอันดับแรกๆ คือรสชาติและต้นทุนของวัตถุดิบหลักอย่างเนื้อสัตว์หรือข้าว แต่เชื่อไหมคะว่าสิ่งเล็กๆ อย่างแพ็กเกจจิ้ง กลับเป็นรายจ่ายแฝงที่ทำให้กำไรต่อจานของเราหายไปแบบไม่รู้ตัว ยิ่งยุคนี้ที่ต้นทุนวัตถุดิบสวิงขึ้นลง การอุดรอยรั่วเรื่องของใช้สิ้นเปลืองจึงเป็นเรื่องที่มองข้ามไม่ได้เลย โดยเฉพาะร้านที่ขายดี มีออเดอร์กลับบ้านหรือเดลิเวอรีเยอะๆ ค่ากระดาษที่ใช้ในแต่ละเดือนบวกกันแล้วก็เป็นหลักพันหลักหมื่นได้เหมือนกัน

หลายคนคงเคยสับสนเวลาไปร้านขายส่งอุปกรณ์เบเกอรี่หรือร้านแพ็กเกจจิ้ง บางร้านตั้งราคาขายกระดาษเป็น "รีม" บางร้านขายชั่งเป็น "กิโลกรัม" มองปราดแรกแบบชั่งกิโลมักจะดูราคาถูกกว่าจนน่าหยิบใส่ตะกร้า แต่เราจะรู้ได้ยังไงคะว่าแบบไหนคุ้มค่ากว่ากันจริงๆ? วันนี้เราจะมาแกะสูตรคำนวณแบบง่ายๆ ชนิดที่ว่าหยิบเครื่องคิดเลขมากดตามแล้วรู้ผลทันที ว่าเงินที่เราจ่ายไปนั้นได้ความคุ้มค่ากลับมาเต็มเม็ดเต็มหน่วยหรือไม่

ราคาต่อรีมกับราคาต่อกิโล บอกข้อมูลต่างกันอย่างไร

ก่อนจะไปตั้งป้อมเทียบราคา เราต้องเข้าใจธรรมชาติของหน่วยวัดสองแบบนี้ก่อนค่ะ เพราะมันมีข้อดีข้อเสียในการจัดการที่ต่างกัน

การซื้อแบบรีม คำว่ารีมคือหน่วยนับจำนวนแผ่นที่ชัดเจนตามมาตรฐานอุตสาหกรรม โดยปกติ 1 รีม จะมีกระดาษ 500 แผ่น (หรือบางแบรนด์อาจแพ็กแยกย่อยเป็นห่อละ 100 แผ่นรวมกัน) ข้อดีของการซื้อแบบนี้คือเรารู้จำนวนของที่ได้มาอย่างแน่นอน ทำให้เราสามารถเอามาหารเป็นต้นทุนต่อห่อได้เป๊ะมาก นอกจากนี้กระดาษที่มาเป็นรีมมักจะถูกแพ็กห่อพลาสติกมาอย่างดี ช่วยกันความชื้นและฝุ่นละอองระหว่างเก็บสต็อกได้ดีเยี่ยม

การซื้อแบบกิโลกรัม แบบนี้เป็นการซื้อขายด้วยน้ำหนักล้วนๆ ค่ะ โรงงานหรือยี่ปั๊วจะชั่งน้ำหนักรวมแล้วตีราคาออกมา ข้อดีคือเวลาเราซื้อในปริมาณมากๆ มักจะได้ราคาเหมาที่ดูถูกกว่าการซื้อปลีกแบบนับแผ่น แต่ข้อเสียหลักคือเราจะไม่รู้เลยว่า 1 กิโลกรัมนั้น จะได้กระดาษกางออกมาแล้วกี่แผ่นกันแน่ จนกว่าจะแกะห่อแล้วลองนับเอง ซึ่งทำให้การคุมต้นทุนรายวันทำได้ยากกว่าเล็กน้อย

ทำไมต้องรู้ขนาดและจำนวนแผ่นก่อนเทียบราคา

ความหนาของกระดาษ (ซึ่งเราเรียกกันว่าแกรม หรือ GSM) และขนาดความกว้างยาว เป็นตัวแปรลับที่หลายคนมักจะพลาดค่ะ

ถ้าเราซื้อแบบนับแผ่นเป็นรีม ความหนาของกระดาษอาจจะไม่มีผลกับจำนวน เพราะยังไงก็ได้ 500 แผ่นเท่าเดิม (แม้รีมนั้นจะหนักขึ้นก็ตาม) แต่ถ้าเราซื้อแบบชั่งกิโล น้ำหนักและความหนามีผลเต็มๆ สมมติว่าร้านเราเลือกใช้กระดาษเคลือบพลาสติกมันวาวแบบหนาพิเศษ เพื่อไม่ให้น้ำจิ้มซึมทะลุ ถ้าเราซื้อแบบชั่งกิโล เราจะได้จำนวนแผ่นน้อยกว่ากระดาษแบบบางมากๆ ในน้ำหนัก 1 กิโลเท่ากัน

ดังนั้น ถ้าเราไม่รู้ว่ากระดาษหนากี่แกรม ขนาดกี่นิ้ว การเอาหน่วยกิโลมาเทียบกับหน่วยรีมตรงๆ เพียงเพราะเห็นตัวเลขราคาถูกกว่า จะทำให้เราประเมินความคุ้มค่าพลาดได้ง่ายๆ ค่ะ บางครั้งซื้อกิโลถูกกว่าก็จริง แต่นับแผ่นออกมาแล้วได้น้อยกว่าซื้อแบบรีมก็มีให้เห็นบ่อยๆ

วิธีคิดต้นทุนกระดาษต่อแผ่นและต่อห่อ

มาถึงช่วงสำคัญแล้วค่ะ เตรียมเครื่องคิดเลขในมือถือขึ้นมาได้เลย การจะรู้ว่าแบบไหนคุ้ม เราต้องทลายกำแพงของหน่วยวัดให้กลายเป็นหน่วยเดียวกันก่อน นั่นคือการหา "ราคาต่อ 1 แผ่น"

วิธีคิดต้นทุนเมื่อซื้อแบบรีม

อันนี้คิดง่ายมากที่สุดค่ะ ให้เอาราคาที่ซื้อมาตั้ง แล้วหารด้วยจำนวนแผ่นได้เลย ตัวอย่างเช่น เราซื้อกระดาษมา 1 รีม (500 แผ่น) ในราคา 150 บาท วิธีคิด: 150 ÷ 500 = 0.30 บาท นั่นแปลว่า ต้นทุนของกระดาษห่อข้าวมันไก่แบบรีมในรอบนี้ จะอยู่ที่แผ่นละ 30 สตางค์ค่ะ ถ้าร้านเราห่อข้าว 1 ชั้น ต้นทุนก็คือ 30 สตางค์ต่อออเดอร์เป๊ะๆ

วิธีคิดต้นทุนเมื่อซื้อแบบกิโล

แบบนี้จะซับซ้อนขึ้นนิดนึง เพราะเราต้องรู้ก่อนว่า 1 กิโลกรัมได้กระดาษกี่แผ่น วิธีที่ชัวร์ที่สุดคือตอนซื้อมาครั้งแรกต้องสละเวลาลองนับดูค่ะ (หรือใช้วิธีชั่งน้ำหนักกระดาษ 10 แผ่นแล้วเทียบบัญญัติไตรยางศ์เอาก็ได้เพื่อความรวดเร็ว) ตัวอย่างเช่น ซื้อมา 1 กิโลกรัม ราคา 80 บาท เรานับรวมได้ประมาณ 320 แผ่น วิธีคิด: 80 ÷ 320 = 0.25 บาท พอหารออกมาเป็นรายแผ่นแล้ว จะเห็นว่าแบบกิโลในตัวอย่างนี้ตกแผ่นละ 25 สตางค์ ซึ่งถูกกว่าแบบรีมถึง 5 สตางค์ต่อห่อ