Data สำคัญกับธุรกิจยังไง? ทำไมเดาอย่างเดียวเริ่มไม่พอ

3. มองเห็นโอกาสใหม่ๆ และจับเทรนด์ได้ก่อนใคร (Trend Prediction)

ข้อนี้สนุกมากค่ะ เพราะ Data ช่วยให้เราเห็น "อนาคต" ลางๆ ได้ ตัวอย่างเช่น หากยอดค้นหาสินค้าหรือคีย์เวิร์ดบางอย่างในเว็บไซต์ของเราเริ่มค่อยๆ ขยับตัวสูงขึ้นติดต่อกัน 2 สัปดาห์ นั่นอาจเป็นสัญญาณว่าเทรนด์บางอย่างกำลังจะมา ถ้าเราอ่านเกมจาก Data ออก เราก็สามารถสั่งผลิตหรือหาสินค้านั้นมาเตรียมขายได้ก่อนที่คู่แข่งจะรู้ตัวด้วยซ้ำค่ะ

กรณีศึกษา: เมื่อธุรกิจเปลี่ยนมาเชื่อ Data มากกว่าเซนส์

เพื่อให้เห็นภาพชัดขึ้น ลองมาดูตัวอย่างจำลองที่อินสไปร์มาจากเรื่องจริงกันค่ะ

ร้านเสื้อผ้าออนไลน์ กับสต็อกจมที่หายไป

ร้านเสื้อผ้าแบรนด์หนึ่ง เจ้าของร้านชอบสีโทนพาสเทลมาก จึงสั่งผลิตแต่สีพาสเทลเพราะ "เซนส์บอกว่าผู้หญิงต้องชอบ" แต่ปรากฏว่ายอดขายไม่ปัง สต็อกจม วันหนึ่งเธอตัดสินใจดู Data จากหลังบ้านเว็บไซต์และแบบสอบถาม พบว่าลูกค้าส่วนใหญ่ของเธอเป็นกลุ่ม First Jobber ที่ต้องการเสื้อผ้าสีเอิร์ธโทนหรือสีสุภาพที่ใส่ไปทำงานได้ด้วย พอปรับการผลิตตาม Data ยอดขายก็กลับมาพุ่งทะยาน สต็อกไม่บวมอีกต่อไป

คาเฟ่เล็กๆ ที่ดึงลูกค้ากลับมาซื้อซ้ำได้ 100%

คาเฟ่แห่งหนึ่งใช้ระบบสมาชิกร่วมกับระบบ POS ง่ายๆ เพื่อเก็บ Data ว่าลูกค้าประจำแต่ละคนชอบสั่งอะไร และมักจะมาวันไหน สิ่งที่ร้านทำคือ เมื่อลูกค้าประจำเดินเข้ามาหน้าร้าน พนักงานจะทักทายพร้อมถามว่า "วันนี้รับอเมริกาโน่เย็น ไม่หวาน เหมือนเดิมไหมคะ?" ความใส่ใจเล็กๆ ที่เกิดจากการเก็บ Data อย่างเป็นระบบนี้ ทำให้ลูกค้าประทับใจจนไม่เปลี่ยนใจไปกินร้านอื่นเลยค่ะ

ธุรกิจเล็กๆ เริ่มต้นเก็บ Data ยังไงดี? ไม่อยากวุ่นวายทำได้ไหม?

พออ่านมาถึงตรงนี้ หลายคนอาจจะเริ่มไฟลุก อยากใช้ Data แล้ว แต่ก็ยังกังวลว่าธุรกิจเราไม่ได้ใหญ่โต จะต้องไปจ้างโปรแกรมเมอร์ไหม? จะใช้เครื่องมือแพงๆ หรือเปล่า? คำตอบคือ ไม่จำเป็นเลยค่ะ! เราสามารถเริ่มจากสเต็ปง่ายๆ ได้ตามนี้เลย:

Step 1: เริ่มจากขุมทรัพย์ข้อมูลที่มีอยู่ในมือ

ไม่ต้องไปหาที่ไหนไกลค่ะ เริ่มจากสิ่งที่เรามี เช่น สถิติหลังบ้านของ Facebook Page (Insights), ข้อมูลจาก LINE OA, ระบบเครื่องคิดเงิน (POS) ที่ร้าน หรือแม้กระทั่งไฟล์ Excel บันทึกการขายประจำวัน นี่แหละค่ะคือ Data ชั้นดีที่จะบอกว่า สินค้าอะไรขายดีสุด ช่วงเวลาไหนคนเข้าร้านเยอะสุด

Step 2: ตั้งคำถามให้ถูกจุด (หา Objective ให้เจอ)

อย่าเพิ่งกวาดเก็บข้อมูลทุกอย่างบนโลกค่ะ เพราะเดี๋ยวจะสำลักข้อมูลเปล่าๆ ให้เริ่มจากการตั้งคำถามที่เราอยากรู้ก่อน เช่น "ทำไมยอดขายเดือนนี้ถึงตก?" หรือ "ลูกค้าที่ซื้อซ้ำ เขาชอบโปรโมชันแบบไหน?" พอเรามีเป้าหมายที่ชัดเจน เราจะรู้เองค่ะว่าต้องไปหยิบข้อมูลตัวไหนมาดู

Step 3: ทดลอง ลงมือทำ และปรับปรุง (Test & Learn)

Data จะไม่มีประโยชน์เลยถ้ามันนอนนิ่งๆ อยู่ในคอมพิวเตอร์ เมื่อได้ข้อมูลมาแล้ว ต้องกล้าที่จะนำไปทดลองสร้างแคมเปญ หรือปรับปรุงสินค้าดูค่ะ สมมติ Data บอกว่าคนชอบเข้ามาดูสินค้าตอน 2 ทุ่ม ก็ลองเปลี่ยนเวลาโพสต์ขายของมาเป็นช่วง 2 ทุ่มดู ทำแล้วได้ผลอย่างไร ก็เอา Data ชุดใหม่นั้นมาปรับปรุงต่อไปเรื่อยๆ ค่ะ

อย่ากลัว Data เพราะมันคือเพื่อนซี้คนใหม่ของคุณ

สุดท้ายนี้ อยากฝากไว้ว่า การนำ Data มาใช้ ไม่ได้หมายความว่าเราจะต้องทิ้งศิลปะในการทำธุรกิจ หรือทิ้งความคิดสร้างสรรค์ไปนะคะ "สัญชาตญาณ" และ "ประสบการณ์" ยังคงเป็นสิ่งสำคัญที่ช่วยในการคิดค้นไอเดียใหม่ๆ เสมอ

แต่ Data จะเข้ามาเป็นตัวช่วย "ยืนยัน" ว่าไอเดียที่เราคิดนั้น มันตอบโจทย์ลูกค้าจริงๆ ไหม มันช่วยลดความเสี่ยง ทำให้เราก้าวเดินไปข้างหน้าได้อย่างมั่นใจ ไม่ต้องมาคอยลุ้นลอยๆ ว่าแคมเปญนี้จะรอดหรือจะร่วงอีกต่อไป

หมดยุคของการเดาใจแล้วค่ะ ถึงเวลาหยิบ Data ขึ้นมาเป็นผู้ช่วยมือหนึ่ง แล้วคุณจะพบว่า การทำธุรกิจให้เติบโตอย่างยั่งยืนนั้น... ง่ายและสนุกกว่าที่คิดไว้เยอะเลยค่ะ!