รู้ไหม? สกุชชี่นุ่มฟินที่ลูกบีบทุกวัน อาจปลดปล่อยก๊าซพิษทำร้ายตับ-ไตโดยไม่รู้ตัว!

ของเล่นบีบนุ่มคืนตัวช้าอย่าง "สกุชชี่" เป็นที่ชื่นชอบของทั้งเด็กและผู้ใหญ่ แต่เบื้องหลังความน่ารัก กลิ่นหอม และสัมผัสที่นุ่มมือ งานวิจัยหลายฉบับทั่วโลกกลับพบว่า วัสดุที่ใช้ผลิตอาจมีสารเคมีตกค้างที่สามารถระเหยสู่อากาศและส่งผลเสียต่อสุขภาพได้

สกุชชี่ทำมาจากอะไร?

สกุชชี่ส่วนใหญ่ทำจาก โพลียูรีเทนโฟม (PU Foam) ซึ่งเกิดจากการผสมสารเคมีหลัก 2 ชนิด (โพลิออลและไอโซไซยาเนต) จนเกิดฟองอากาศ ทำให้ได้โฟมที่นุ่มและมีคุณสมบัติคืนตัวช้า (Slow Rebound) นอกจากนี้ยังมีการผสมสี น้ำหอมสังเคราะห์ และสารเคลือบผิวเข้าไปด้วย ซึ่งสารปรุงแต่งเหล่านี้คือสิ่งที่นักวิจัยด้านความปลอดภัยให้ความกังวล

ทำไมแกะกล่องใหม่ถึงมีกลิ่นฉุน?

กลิ่นนี้เกิดจากปรากฏการณ์ Off-gassing คือการที่สารเคมีตกค้างจากกระบวนการผลิต (เช่น ตัวทำละลาย สารเร่งปฏิกิริยา) ค่อยๆ ระเหยออกมาในรูปของสารอินทรีย์ระเหยง่าย (VOCs) ซึ่งปริมาณสารจะระเหยออกมามากที่สุดในช่วงแรกที่เพิ่งแกะกล่อง

เปิดงานวิจัย: ความปลอดภัยของสกุชชี่ที่ซ่อนอยู่

01 - งานวิจัยจากสถาบันวิจัยอากาศนอร์เวย์ (NILU) หน่วยงานสิ่งแวดล้อมนอร์เวย์ได้ให้ทาง NILU ลองตรวจสอบของเล่นเด็กเล็ก รวมถึงสกุชชี่ ว่ามีการปล่อยสารเคมีระเหยง่าย (VOCs) ออกมาปนเปื้อนในอากาศของตัวบ้านจนเป็นอันตรายหรือไม่ ผลคือพบสารเหล่านี้ในเนื้อโฟม PU จริงๆ ครับ แม้งานวิจัยชิ้นนี้จะยังไม่ด่วนสรุปว่าอันตรายต่อเด็กโดยตรง แต่นักวิจัยก็กังวลพอที่จะให้คำแนะนำว่า หากซื้อของเล่นมาใหม่ ควรนำไปผึ่งลมในที่อากาศถ่ายเทก่อน ค่อยเอาไปไว้ในห้องนอนเด็ก เพราะสารเคมีจะค่อยๆ ระเหยและเจือจางลงตามกาลเวลา

02 - การทดสอบจากหน่วยงานสิ่งแวดล้อมเดนมาร์ก

ทางฝั่งเดนมาร์กก็เจอปัญหาคล้ายกันครับ เมื่อนำสกุชชี่มาทดสอบ กลับพบว่ามีการปล่อยสารเคมีอันตรายออกมาในระดับที่ค่อนข้างสูง ทั้งสารโทลูอีน สไตรีน และ DMF ซึ่งส่วนใหญ่ก็คือตัวทำละลายที่มักจะถูกนำมาใช้ในกระบวนการขึ้นรูปโฟม PU นั่นเอง

03 - รายงานจาก SGS และสภาผู้บริโภคฮ่องกง

สภาผู้บริโภคฮ่องกงเคยสุ่มตรวจของเล่นประเภทนี้ แล้วพบว่าบางชิ้นปล่อยสารฟอร์มาลดีไฮด์ออกมาเกินมาตรฐานความปลอดภัยสากลไปมาก ข้อมูลจากทาง SGS ยังระบุเพิ่มด้วยว่า สารเคมีกลุ่มนี้หากสูดดมหรือสัมผัสบ่อยๆ จะทำให้ระคายเคืองตาและทางเดินหายใจ และถ้าสะสมในระยะยาวอาจส่งผลเสียต่อตับ ไต ระบบประสาท ไปจนถึงเพิ่มความเสี่ยงในการเกิดโรคมะเร็งได้

04 - งานวิจัยเรื่องสารสไตรีนในของเล่นโฟม (ตีพิมพ์ในวารสารวิชาการ)

งานวิจัยจากฐานข้อมูล PMC ได้เจาะลึกเรื่องการระเหยของสารเคมีจากเม็ดโฟม โดยพบข้อมูลที่น่าสนใจคือ "ความร้อน" เป็นตัวเร่งชั้นดีครับ หากของเล่นอยู่ในอุณหภูมิห้องปกติ การระเหยจะอยู่ที่ระดับหนึ่ง แต่เมื่ออุณหภูมิสูงขึ้นเท่ากับความร้อนจากร่างกายคนเราตอนสัมผัส (36°C) หรือการเผลอลืมของเล่นทิ้งไว้ในรถช่วงหน้าร้อน (50°C) สารเคมีจากเนื้อโฟมจะยิ่งระเหยออกมาในปริมาณที่สูงขึ้นอย่างชัดเจนหลายเท่าตัว

05 - งานวิจัยเรื่องอนุภาคขนาดจิ๋วในโฟม PU

งานวิจัยอีกชิ้นได้ศึกษาการตัดแต่งโฟม PU และพบว่าเมื่อเนื้อโฟมถูกตัด ฉีก หรือเกิดความเสียหายทางกลไก มันสามารถปล่อยเศษฝุ่นอนุภาคขนาดเล็กจิ๋วออกมา ซึ่งมีความเสี่ยงหากเราสูดดมเข้าไป แม้งานวิจัยนี้จะโฟกัสไปที่โฟมในโรงงานอุตสาหกรรม แต่ในมุมมองของการออกแบบวัสดุก็สะท้อนให้เห็นชัดเจนว่า ทั้งลักษณะทางกายภาพของเนื้อโฟมและสารเติมแต่งต่างๆ ล้วนมีผลกระทบด้านสุขภาพที่แฝงอยู่หลายมิติเลยทีเดียว

สรุปความเสี่ยงจากงานวิจัยทั่วโลก

หน่วยงานด้านสิ่งแวดล้อมและคุ้มครองผู้บริโภคจากหลายประเทศ (เช่น นอร์เวย์ เดนมาร์ก ฮ่องกง) ได้ทดสอบและพบความเสี่ยงที่คล้ายคลึงกัน ดังนี้:

• การปล่อยสาร VOCs อันตราย: พบสารเคมีกลุ่มตัวทำละลาย เช่น โทลูอีน (Toluene), สไตรีน (Styrene), ไดเมทิลฟอร์มาไมด์ (DMF) และฟอร์มาลดีไฮด์ (Formaldehyde) ซึ่งอาจก่อให้เกิดการระคายเคืองตาและทางเดินหายใจ หากสูดดมระยะยาวอาจส่งผลต่อตับ ไต ระบบประสาท หรือเพิ่มความเสี่ยงโรคมะเร็ง
  
  
• ความร้อนคือตัวเร่งปฏิกิริยา: ยิ่งอุณหภูมิสูง (เช่น อุณหภูมิร่างกายมนุษย์ที่ 36°C หรือในรถยนต์ช่วงหน้าร้อนที่ 50°C) สกุชชี่จะยิ่งปลดปล่อยสารเคมีออกมามากขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ
  
  
• ฝุ่นอนุภาคขนาดเล็ก: การฉีกขาดหรือการตัดแต่งโฟม อาจทำให้เกิดอนุภาคขนาดเล็กที่เสี่ยงต่อการสูดดมเข้าสู่ปอด